Yazılım Mühendisleri ne yapar?

Şubat 18, 2018

Bir öğrencimin sorusu üzerine yazılım mühendisliği konusunda yaptığım araştırma sonuçlarını paylaşıyorum. Bu yazı içinde çeşitli video ve web sitelerine bağlantılar bulunmaktadır; bu kaynaklarda yer alan bilgilerin doğruluğundan emin olmak için lütfen siz de kendi araştırmanızı yapınız. Ulaştığınız bilgileri harmanlayarak en doğru sonuca ulaşabilirsiniz.

Yazılım Mühendisliği Nedir?

“Yazılım mühendisliği, belirli bir hedefe ve sisteme dayalı olarak ve işbölümü yapılarak, belirli prensipler, yöntemler ve araçlar kullanılarak bilgisayar yazılımlarının tasarımı, geliştirilmesi, sınanması ve bakımı konularını ele alan sistematik ve çok disiplinli bir mühendislik dalıdır.” [1]
  1. Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü Tanıtım Filmi: Bu kısa video içinde yazılım mühendislerinin ne yaptıkları, iş olanakları, üniversitelerde karşılaşacakları ortamlar hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.
  2. Şadi Evren Şeker hocamızın youtube kanalından Yazılım Mühendisliği nedir ile başlayıp, bölüm derslerine yer verdiği oynatma listesi.
  3. AVL Türkiye’de Yazılım Mühendisi olarak çalışan Ayşegül Sarı ile yapılan röportaj: Özellikle kız öğrencilerimizin bilgisayar bilimlerine, yazılıma bakışı konusunda cesaretlendirici bir video olduğunu düşünüyorum. AVL hakkında biraz merak edenler buraya tıklayıp iş çözümleri hakkında fikir edinebilir.
  4. Mehmet Hilmi Uludağ’ın fizikist.com web sitesinde yayınladığı ayrıntılı yazısını sonuna kadar okumanızı öneriyorum. Özellikle son üç paragraf samimi.
  5. Berk Orbay medium.com’daki yazısında alanlara göre en iyi üniversiteler ve bölümlere göre en iyi üniversiteler gibi bir sıralamaya yer vermiş. Elbette bu yazıdaki sıralamalar yazarın analizlerinin sonucudur; fikir vermesi açısından değerli bir kaynak.
  6. YÖK Atlas web sitesinden de Türkiye’de hangi üniversitelerde Yazılım Mühendisliği bölümü olduğunu, minimum net nasılarını görebilirsiniz.
  7. İzmir Ekonomi Üniversitesi Yazılım Mühendisliği SSS Sayfasında çok önemli bilgiler samimiyetle verilmiş.
  8. 2015 yılında açılan SDN Forum entry‘sinde Bahçeşehir Üniversitesi ön plana çıkmış. Bunlar öğrenci görüşleri olduğu için değerli olduğunu düşünmekle birlikte; internetteki kişisel yorumlara (hatta bir çok yoruma) şüpheyle yaklaşmanızı tavsiye ediyorum.
  9. Bilgisayar Mühendisi Burak Kutbay’ın blogunda 2011 yılında yazdığı yazıda o tarihte ÖSYM’nin Yazılım Mühendisi kadrosundaki çalışanlarına 7000 TL maaş verdiği ve piyasada en düşük ücret alan yazılım mühendisinin 1.700 TL aldığı bir anketle belirlenmiş. Bu rakamları günümüze çevirmek isterseniz 2011 yılındaki döviz fiyatlarını bugün ile oranını hesap edin ve ortaya çıkan katsayıyı 1700 veya 7000 ile çarpın.

 

Bunlar da benim öğrendiklerimden derlediğim notlarım:

  1. Yazılım mühendisliği ülkemizde 6-7 yıl öncesine kadar Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinin bünyesinde yer almaktaymış. Ancak müstakil olarak Yazılım Mühendisliği bölümleri yokmuş. SSS sayfasına göre ülkemizde kendi başına bağımsız olarak (müstakil) bölüm olarak ilk kez İzmir Ekonomi Üniversitesi açmış. Dolayısıyla kendilerini anlatırken de “ilkiz ve en iyiyiz” iddiasına sahipler.
  2. “Ülkemizdeki üniversitelerde açılan Yazılım Mühendislikleri halen ders içerikleri/nitelikleri bakımından Bilgisayar Mühendisliği içeriklerine çok benziyorlar” diyor bir videoda Şadi Evren Şeker hocamız. Oysa avrupadaki yazılım mühendisliği müfredatının farklı olduğun belirtip, yazılım mühendisliğinin hakkını verebilecek olan üniversitelerin akademisyen (hoca) kadrosunun da önemli bir ölçüt olduğunu belirtiyor.
  3. Tercih edeceğiniz Yazılım Mühendisliği bölümünün olduğu üniversitenin yurtdışı öğrenci değişim (erasmus) programlarına da bakmanızı şahsen öneriyorum.
  4. Yine özellikle önerilen bir başka durum, hocaların ilgi alanları, akademik geçmişleri, girişimci özellikleri. Bunları öğrenmek için gizli istihbaratçı olmanıza gerek yok:) Google amcaya adını soyadını yazın, gerekirse üniversitesinin akademik personel bilgi sayfalarını tarayın. Örneğin hoca mobil programlamada kendine yol çizmiştir ve hatta şirketi vardır. Teknopark’ı da varsa üniversitenin, belki orada girişimi/start-up’ı vardır. Bunlar heyecanlı ve üretken bir öğrencilik hayat için değerli. Zira kime sorarsanız sorun, üniversite okurken alanınızla ilgili bir işte en azından yarı zamanlı çalışın derler.
  5. Türkiye’de YÖK Atlas verilerine göre 52 adet Yazılım Mühendisliği bölümü var. Çoğunluğu vakıf üniversitesi. Devlet üniversitelerinden ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Kırklareli Üniversitesi, Fırat Üniversitesi bulunmakta.
  6. Yazılımcı olabilmek için illa yazılım mühendisliği okumak gerekmiyor. Ancak bir işe kabul edilirken ülkemizde halen birinci kriter üniversite diplomasıdır. Yani yazılı belge ön plandadır. Öte yandan yazılım dünyasından bilginiz varsa, kod yazmayı biliyorsanız, programlama dillerinden en az birini iyi derecede kullanabiliyorsanız yazılımcı (bilgisayar programcısı) olabilirsiniz. Şirketlerde çalışabilir ya da kendi işinizi/girişiminizi kurabilirsiniz. Devlet kadrolarında yazılım mühendisi olabilmek için de yine üniversite diploması şart. Tüm bu açıklamaları da dikkate alarak; yazılım mühendisliği okumadan önce ön bilgi sahibi olmak iyidir. Bölüm okurken size öncelik sağlar. Avantajlı olursunuz. Okurken çalışın, sektörden haberiniz olsun. Yerli yersiz yazılım projeleri geliştirin, öyle bir an gelir ki yerli yersiz ürettiğiniz projelerinizin kod yapılarını ciddi projelerinizde iskelet olarak kullanabilirsiniz.
  7. Bilgisayar Mühendisliği de okursanız yazılım alanına ağırlık vererek Yazılım Mühendislerinin girdiği tüm işlere, yaptığı tüm projeleri ya da ürettiği tüm projeleri üretebilirsiniz. Türkiye şartlarında her ikisini de aynı amaçla kariyerinizde kullanabilirsiniz. Örneğin ÖSYM’nin Yazılım Mühendisliği kadrosuna KPSS ile girmek istediğinizde Bilgisayar Mühendisliği mezunu olmanız da iş görecektir.
  8. Diğer yandan Yönetim Bilişim Sistemleri, Bilgisayar Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, Sistem Mühendisliği gibi bölümler de “yazılımcı” olmak için avantaj sağlar. Ancak bu bölümler bilgi ve iletişim teknolojilerinin ağırlıklı olarak “kodlama dışındaki alanlarına” yönelmekte olduğundan bir işe girerken “yazılım mühendisi” unvanınız olmaz. Ama tekrar ediyorum, çok iyi bir yazılımcı olabilirsiniz. Büyük projelere imza atabilirsiniz.
  9. Hiç okumadan da “yazılımcı” olabilirsiniz. Yazılım mühendisi unvanınız ya da imza yetkiniz olmaz ama kendi yazılımlarınızı satabilirsiniz. Web programcısı olarak içerik yönetim sistemleri, iş-iş (B2B) ya da (B2C) iş-müşteri ilişkileriniz içeren online yazılımlar kodlayabilirsiniz. Çok iyi para kazanabilirsiniz. Ancak tekrar ifade ediyorum, diploma olmadığından devlette ya da büyük kurumsal şirketlerde çalışamazsınız.
  10. Ön lisans yani iki yıllık bilgisayar programcılığı, elektronik, elektrik gibi bölümlerden de mezun olarak yazılım dünyasında harika işler çıkarabilirsiniz. Ancak unvanınız yine “mühendis” olmayacaktır.
  11. Alternatif bir durum da projelerinizle başvurabileceğiniz üniversite programları. ApplyBAU isimli Bahçeşehir Üniversitesi kabul programını incelemenizi öneriyorum. Ciddi bir ürün özgeçmişiniz varsa bu üniversitenin şartlarını incelemenizi öneriyorum. Bu tipte kabul programlarının önümüzdeki süreçte başka üniversitelere de sirayet edeceğini düşünmekteyim. Beğendiğim bir yöntem olduğunu da belirteyim!
  12. Yazılım mühendisliği denince en iyi üniversite hangisidir sorusunun net bir reçetesi yoktur. Olabilecek bir durum da değildir! Bazı üniversitelerin donanımsal olanakları çoktur, bazılarında tutkulu akademisyen hocalar vardır. Bazılarında girişimcilik (start-up, kuluçka merkezler, teknopark vb. kavramları araştırınız) ön plandayken bazılarında ise oldukça ciddi yurt dışı üniversitelerle değişim programları ön plana çıkabilmektedir. Bazı güzellikler aynı üniversitede bir araya gelebiliyor. Bunun için de hedefini kati biçimde Yazılım Mühendisliği olarak belirleyen öğrenci iyice araştırmalı, gerekirse ilgili üniversitelerden öğrencilere e-posta ya da forumlardan ulaşarak sorular sormalı, kendi analizlerini de ortaya koyarak sonuca varmalıdır.

 

Yazılım Mühendisinin Özellikleri Nasıl Olmalıdır?

“Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, mantık yürütme ve tasarım yeteneği olan, fen ve matematik alanlarına ilgi duyan, bildiklerini başkalarına aktarabilme ve etkileme (ikna) yeteneği olan, sosyal, dikkatli, sabırlı, ekip çalışmasına yatkın, yeni fikirlere açık, kendisini sürekli geliştirebilen kimseler Yazılım Mühendisliği için ideal kişilerdir.”[2]

İEÜ’nün sık sorulan sorulara verdiği yanıtlardan biri de yazılım mühendislerinin özellikleri. Dikkat ederseniz yalnızca sayısal ağırlıklı değil. Sosyal beceriler de gerekiyor. İşbirliği gerekli. Gerektiğinde yardım alabilmelisiniz. İnsanlarla sohbet edebilmeli, gözlerine bakabilmeli, onların istek ve ihtiyaçlarını anlamalısınız. Nihayetinde son kullanıcıya yazılım kodlayacaksınız. Kodladığınız (programladığınız) yazılımı satacaksınız. Neden sizin kodlarını satın alsınlar da başka bir yazılımcının ürününe burun kıvırsınlar? Bunu iyi anlatabilmeli, ürettiğiniz bilgisayar programlarını yani yazılımınızı en iyi şekilde pazarlayabilmelisiniz. Diyelim bir şirkette çalışıyorsunuz. Bu durumda da birlikte çalışabilmelisiniz. Gerektiğinde üstlerinize rapor verebilmeli, ikna edebilmeli, insanı ya da yazılımsal sorunları çözebilmelisiniz. Sizin uhdenizdeki çalışanlara da yapmaları gerekeni doğru şekilde anlatmalısınız. Yazılım mühendisi olarak her zaman kod yazmanız da gerekmez. Analiz yapanlara analist denmekte. Yazılımları ayrıntılı şekilde inceleyip, test edip iyileştirmeye katkı sunan arkadaşlardır bunlar. Diğer yandan dokümantasyon diye de bir olay var. Kod yazarken nasıl “yorum” satırları çok değerli ise, iyi bir yazılımcının az biraz da kodladığı bilgisayar programlarının kullanımı hakkında yardım dokümanları hazırlayabilmesi, bu yazımı sahada aktif olarak kullanacak insanlara gerektiğinde yüz yüze anlatabilmesi gerekir.

 

Üniversitelerin Yazılım Mühendisliği Bölüm Dersleri

Yazılım mühendisliği bölümlerindeki müfredatları (öğretim programların) aşağıdaki listede. 4/5 yılda okuttukları derslerin tam listesi. Tüm üniversiteler yok bu listede, ancak basit bir web araması ile diğerlerine de erişebilirsiniz. Sıralama öneme göre değil tamamen rast gele yapıldı, aman yanlış anlamayın. En iyisi ilk sırada gibi izlenime kapılmayın! En iyisi göreceli bir kavramdır, bana göre iyi olan sana göre kötü bir diğerine göre orta olabilir.

  1. Karadeniz Teknik Üniversitesi dersleri
  2. Kırklareli Üniversitesi dersleri
  3. Yaşar Üniversitesi dersleri
  4. İzmir Ekonomi Üniversitesi dersleri
  5. Bahçeşehir Üniversitesi dersleri
  6. Işık Üniversitesi dersleri
  7. Fırat Üniversitesi dersleri

 


KAYNAKLAR:

[1] http://se.ieu.edu.tr/tr/sss
[2] http://se.ieu.edu.tr/tr/sss

Yorum Yapılmamış

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

four × two =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.